Amatör Balıkçılık Kuralları: İç Sularda Yasaklar ve Limitler
Tatlı sularda balık avlamak, modern hayatın stresinden uzaklaşmak için başvurulan en eski ve en huzurlu hobilerden biridir. Ancak bu huzur, sadece gölün veya akarsuyun kenarında oturmakla değil, o suyun ekosistemine duyulan saygıyla anlam kazanır. Türkiye’deki iç sularımızda balık popülasyonunu korumak, balık nesillerinin sürdürülebilirliğini sağlamak ve ekosistemi gelecek nesillere aktarmak amacıyla Bakanlık tarafından belirli kurallar getirilmiştir. Amatör balıkçılık kuralları kapsamında hazırlanan bu içerik, 2024-2028 dönemini kapsayan en güncel yasal düzenlemeler çerçevesinde, bir amatör balıkçının bilmesi gereken tüm temel esasları detaylandırmaktadır.
İçerik Başlıkları
Tatlı Su Balıkları Av Yasakları (Çizelge 6 )
Amatör balıkçılık kuralları kapsamında iç su balıkçılığında uygulanan av yasakları, balık popülasyonlarının korunması ve sürdürülebilir avcılığın sağlanması amacıyla belirlenmektedir. Yasak dönemleri, türlere ve avlanılacak ilin veya bölgenin coğrafi özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle avlanmaya çıkmadan önce güncel yasak dönemlerinin kontrol edilmesi hem yasal sorumluluk hem de doğal yaşamın korunması açısından önem taşır.
Aşağıdaki Çizelge 6 – Zaman Yasakları tablosunda; Sazan, Kadife, Siraz, Yayın, Tatlısu Kefali, Doğal Alabalık, Gökkuşağı Alabalığı, Sudak, Tatlısu Levreği ve Turna için geçerli av yasağı dönemleri ile bu yasakların uygulandığı il ve bölgeler yer almaktadır.
Not: Bu tablo, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğ‘de yer alan Çizelge 6 – Zaman Yasakları esas alınarak hazırlanmıştır.
| Türler | Bölgeler / İller | Yasak Dönemi |
|---|---|---|
Sazan Kadife Siraz Yayın Tatlısu Kefali* Diğer Türler | Adana, Antalya, Aydın, Denizli, Gaziantep, Hatay, İzmir, Kilis, Manisa, Mersin, Muğla, Osmaniye | 1 Mart – 31 Mayıs |
| Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Ankara, Balıkesir, Bartın, Bilecik, Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Düzce, Edirne, Eskişehir, Isparta, İstanbul, Karabük, Karaman, Kastamonu, Kırıkkale, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Kütahya, Nevşehir, Niğde, Sakarya, Tekirdağ, Uşak, Yalova, Zonguldak | 15 Mart – 15 Haziran | |
| Adıyaman, Artvin, Batman, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Giresun, Gümüşhane, Kahramanmaraş, Kayseri, Malatya, Mardin, Ordu, Rize, Samsun, Siirt, Sinop, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tokat, Trabzon, Tunceli, Yozgat | 1 Nisan – 30 Haziran | |
| Ağrı, Ardahan, Bayburt, Bitlis, Erzurum, Hakkâri, Iğdır, Kars, Muş, Van | 15 Mayıs – 15 Ağustos | |
| Doğal Alabalık (Bütün Türler) | Tüm Bölgeler | 1 Ekim – 28 Şubat |
| Gökkuşağı Alabalığı | Orman içi sular hariç | Yasak Yok |
| Sudak | Tüm Bölgeler | 15 Mart – 30 Nisan |
| Tatlısu Levreği | Tüm Bölgeler | 15 Mart – 30 Nisan |
| Turna | Tüm Bölgeler | 15 Aralık – 31 Mart |
| Tatlısu Kefali | Akarsular (orman içi akarsular hariç) | Yasak Yok |
* Akarsular hariç.
Amatör Balıkçılık Kuralları Temel Sınırlar ve Yasal Limitler
İç sularda avcılık yaparken yasal sınırları bilmek, hem olası cezai yaptırımlardan korunmanızı sağlar hem de bilinçli ve sorumlu bir amatör balıkçı olarak hareket etmenize yardımcı olur. Amatör balıkçılık kuralları, avlanma sırasında kullanılabilecek olta sayısından günlük av limitlerine, asgari boy ölçülerinden alıkonulabilecek balık miktarına kadar birçok önemli düzenlemeyi kapsar. Bu kurallara uygun hareket etmek, yalnızca yasal yükümlülüklerinizi yerine getirmenizi değil, aynı zamanda iç su balıklarının gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlamanızı da mümkün kılar.
- Olta ve İğne Sınırı: İç sularımızda bir amatör balıkçının en fazla 4 olta takımı ile avlanmasına izin verilmiştir. Her bir oltada bulunan iğne sayısı ise 3 adedi geçmemelidir. Eğer hedefiniz alabalık ise kurallar biraz daha sıkılaşır; bu durumda en fazla 2 olta takımı kullanabilir ve her oltada sadece 2 iğne bulundurabilirsiniz. Bu kısıtlama, balıkların daha az zarar görmesini ve av sahasındaki popülasyonun korunmasını amaçlar.
- Günlük Av Miktarı ve Ağırlık Limiti: Genel bir kural olarak, bir amatör balıkçı gün boyu yaptığı av sonunda beraberinde en fazla 5 kg balık götürebilir. Eğer yakaladığınız tek bir balık 5 kg’dan daha ağırsa (örneğin dev bir sazan veya yayın), bu balığı alıkoyabilirsiniz; ancak bu durumda limitiniz dolmuş sayılır ve başka balık ekleyemezsiniz.
- Adet Limitleri ve Karışık Avcılık: Sazan, Sudak, Turna gibi adet sınırlamasına tabi türlerde kilogram hesabı değil, adet hesabı yapılır. Türler karışık olsa bile, günlük toplam 10 adedi geçmemeniz yasal bir zorunluluktur.
Boy Limitleri: Her balık türünün üreyebilmesi için biyolojik olarak ulaşması gereken bir asgari boy sınırı bulunmaktadır. Amatör balıkçılık kuralları kapsamında belirlenen bu sınırın altındaki balıkların avlanması yasaktır ve yakalanmaları halinde vakit kaybetmeden, zarar verilmeden suya iade edilmeleri gerekir. Asgari boy limitleri, balıkların en az bir kez üreyebilmesini sağlayarak popülasyonun devamlılığını korumayı amaçlar. Bu nedenle yasal boy sınırlarına uymak, sürdürülebilir amatör balıkçılığın ve doğal su kaynaklarının korunmasının en önemli unsurlarından biridir.
Tatlı Su Kefali ve Aynalı Sazan Avı Kuralları
İç sularımızda olta balıkçılarının en çok hedeflediği türlerin başında aynalı sazan ve tatlı su kefali (kasna) gelir. Tarım ve Orman Bakanlığı tebliğine göre aynalı sazan için yasal boy limiti minimum 40 cm, günlük adet limiti ise 5’tir. Tatlı su kefali avında ise boy limiti 20 cm’dir. Meralarda sıkça sorulan tatlı su kefali hangi yeme gelir sorusunun en etkili yanıtları ise küçük silikon sahteler, döner kaşıklar (mepps), solucan ve mısır gibi doğal yemlerdir.
İçsularda avlanabilecek türler ve zamanlar
Çizelge 5’te yer alan iç su balıkları için asgari avlanma boyları ve alıkonulabilecek en fazla miktarlar belirlenmiştir. Belirtilen boy limitinin altında kalan balıkların alıkonulması ile günlük av limitlerinin aşılması mevzuata aykırıdır. Avlanma sırasında hem boy hem de miktar sınırlarına uyulması, su ürünleri kaynaklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
Tatlı Su Balıkları Yasal Boy ve Adet Limitleri Nedir?
| Türkçe Adı | Latince Adı | Boy Limiti (en az) | Alıkonulabilir Miktar (en fazla) |
|---|---|---|---|
| Doğal alabalık | (Bütün türler) | 25 cm | 3 adet |
| Fırat turnası | Luciobarbus esocinus | 50 cm | 1 adet |
| Gökkuşağı alabalığı | Oncorhynchus mykiss | Yok | 10 adet |
| İnci kefali | Alburnus tarichi | 18 cm | kg |
| Kadife | Tinca tinca | 26 cm | 10 adet |
| Karabalık | Capoeta trutta | 22 cm | 10 adet |
| Maya | Luciobarbus xanthopterus | 50 cm | 1 adet |
| Sazan | Cyprinus carpio | 40 cm | 5 adet |
| Siraz | Capoeta tinca | 20 cm | kg |
| Sudak | Sander lucioperca | 26 cm | 10 adet |
| Şabut | Arabibarbus grypus | 45 cm | 1 adet |
| Tatlısu kefali | Leuciscus cephalus | 20 cm | kg |
| Tatlısu levreği | Perca fluviatilis | 18 cm | kg |
| Turna | Esox lucius | 40 cm | 5 adet |
| Yayın | Silurus glanis | 90 cm | 1 adet |
| Diğer türler | – | – | 5 kg |
Yasaklı Avlanma Yöntemleri ve Ekipmanlar
Doğal yaşamı korumak adına bazı yöntemlerin kullanımı kesinlikle yasaktır. Bu kuralları ihlal etmek, amatör avcılık ruhuna aykırı olduğu gibi, ağır hukuki sonuçlar da doğurur.
- Tuzakların Kullanımı: Çırpma veya bırakma olta, zıpkın, pinter, sepet ve her türlü mekanik tuzak kullanımı kesinlikle yasaktır.
- Ağ Kullanımı: Tırıvırı (paraşüt), serpme ağ veya uzatma ağı gibi her türlü ağın avlakta bulundurulması dahi yasak kapsamında değerlendirilir. Unutmayın, ağla avlanmak amatör balıkçılık değil, “usulsüz avcılık”tır ve göllerimize en büyük zararı veren yöntemlerden biridir.
- Kimyasallar ve Patlayıcılar: Balık otu, kireç, patlayıcı veya uyuşturucu/uyutucu maddelerle avlanmak ağır bir suçtur. Bu tür malzemelerin av mahallinde bulundurulması dahi ceza almanıza neden olabilir.
Serbest dalış yoluyla balık avlamayı planlayanlar ise Zıpkınla Avlanma Belgesi Nasıl Alınır? 2026 Güncel Bilgiler rehberimizden belge süreci, başvuru şartları ve güncel uygulamalar hakkında ayrıntılı bilgi edinebilir.
Avlanırken Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Detaylar
Avlaklarda huzurla vakit geçirirken şu teknik detaylara dikkat etmeniz, kurallara uygun bir av yapmanızı sağlar:
- Güvenlik Sahaları: Özellikle baraj göllerinde, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından belirlenen ve işaretlenen “güvenlik sahalarında” avlanmak hem can güvenliğiniz için risklidir hem de yasaktır.
- Rezervuarlar: İçme suyu rezervuarlarında su alma noktalarına 300 metreden daha yakın yerlerde avcılık yapmak yasaklanmıştır. Ayrıca bu bölgelerde akaryakıtlı motor kullanımı da kısıtlanmıştır.
- Alabalık Avında Yem Seçimi: Akarsularda doğal yemle (solucan, mısır, hamur vb.) alabalık avlamak yasaktır; sadece yapay yemler (yapay sinek, kaşık vb.) kullanılabilir. Göllerde ise alabalık avında canlı veya cansız balık türleri hariç, diğer yemleri kullanabilirsiniz.
- Kiralanmış Sahalar: Projeli olarak kiralanan göletlerde amatör avcılık kısıtlıdır. Kafes balıkçılığı yapılan alanlarda, kafeslere 100 metreden daha uzak mesafede avlanmanız gerekir.
- Gece Avcılığı: Amatör balıkçılıkta gün içinde saat sınırlaması yoktur. Yani gece avcılığı serbesttir; ancak gece avında çevresel güvenliğinize ve diğer balıkçıları rahatsız etmemeye özen göstermelisiniz.
Sürdürülebilir Bir Avcılık İçin Bireysel Sorumluluklar
Unutmayın, balık avlamak sadece balığı sudan çıkarmak değil, o sudaki yaşamın bekçisi olmaktır. Yumurtlama dönemlerinde (av yasağı dönemleri) avlanmamak, sadece yasal boya ulaşmış balıkları alıkoymak ve avlakları temiz tutmak, biz amatör balıkçıların asli görevidir. Avladığınız balığın türünü ve avlandığınız bölgenin yasaklı statüsünü, mevzuattaki haritalardan kontrol etmeniz, size hem yasal güvence sağlar hem de vicdani sorumluluğunuzu yerine getirmenize yardımcı olur.
Resmi Mevzuat ve Detaylı Bilgi Kaynakları
Bu rehber, yürürlükteki 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ esas alınarak hazırlanmıştır. Avcılık kurallarının tamamına, yasaklı bölgelerin güncel listesine, türlere göre detaylı boy çizelgelerine ve bölgesel yasak haritalarına ulaşmak için aşağıdaki resmi bağlantıyı mutlaka inceleyin. Bilgi güçtür, bilinçli balıkçı ise doğanın en büyük dostudur.
👉 Resmi Gazete: Güncel Su Ürünleri Avcılığı Tebliği Tam Metni
Avlaklarda Dikkat Etmeniz Gerekenler
Avlaklarda geçirilen güzel bir gün, sadece bol balık tutmakla ölçülmez. Doğaya saygılı davranmak, kurallara uymak ve diğer balıkçılarla ortak yaşam alanlarını korumak da en az avın kendisi kadar önemlidir. Aşağıdaki öneriler, hem yasal sorumluluklarınızı yerine getirmenize hem de avlakların gelecek yıllarda da aynı verimliliğini korumasına katkı sağlayacaktır.
Denetim Süreçlerine Hazırlık
Avlaklarda Jandarma veya Tarım Müdürlüğü ekiplerini görebilirsiniz. Denetim görevlileri görevlerini yerine getirirken, biz amatör balıkçılara düşen ise Amatör balıkçılık kuralları doğrultusunda hareket etmek, yasal kurallara uymak ve gerekli belgeleri yanımızda bulundurmaktır. Eğer yanınızda bir Amatör Balıkçı Belgesi varsa, kimliğinizle birlikte görevlilere göstermeniz yeterli. İşin özü şu; yasal limitlere uyduğunuz sürece denetimlerden çekinecek hiçbir şey yok. Ancak kuralları hiçe sayarsanız, 1380 sayılı yasaya göre tatsız cezalarla karşılaşmak veya yıllarca kullandığınız o kıymetli olta takımlarınıza veda etmek durumunda kalabilirsiniz. O yüzden limitleri bilmek en büyük sigortanızdır.
Küçük Balıkları Hayata Döndürme İnceliği
Oltanıza takılan balık yasal boyun altındaysa, onu “nasıl olsa küçük” deyip rastgele suya atmayın. Balığı sudan çıkardıktan sonra derisinin kurumasına izin vermeden, ellerinizi mutlaka suyla ıslatarak işe başlayın. Balığın solungaçlarına parmaklarınızı daldırmadan, onu nazikçe özgür bırakın. Unutmayın, bugün suya iade ettiğiniz o küçük balık, birkaç sene sonra oltanızı zorlayacak o dev trofe balığın ta kendisi olabilir.
Avlakta Bırakılan İz: Doğaya Karşı Sorumluluğumuz
Ben yıllardır iç sularımızda olta sallayan bir balıkçı olarak, en çok şu durumdan muzdaribim: Bir göl kenarına vardığınızda misinaların doğaya karışmış olduğunu veya bir yerlerde unutulmuş yem kutularını görmek insanın içini burkuyor. Bizler buraya huzur bulmaya, doğanın bir parçası olmaya geliyoruz. Amatör balıkçılık kuralları, yalnızca av limitlerine uymayı değil, doğayı temiz bırakmayı da kapsayan bir sorumluluk anlayışıdır. Avı sonlandırıp toplandığımızda, eğer geride tek bir plastik şişe kapağı bile bırakıyorsak, o günkü avımızın hiçbir kıymeti kalmıyor gözümde.
Çantamızı doldurup evimize dönerken, kendi atığımızı da o çantanın bir köşesine sığdırıp götürmek, aslında o suyun bize sunduğu nimetlere bir teşekkür etme şeklidir. Gelecek sezonlarda aynı noktada, tertemiz bir kıyıda tekrar buluşabilmemiz için, avlağı terk ederken arkamızda sadece ayak izlerimizi bırakmak bizim en temel kuralımız olmalı.
