Melanur Balığı Özellikleri ve En Etkili Av Teknikleri

Melanur (Oblada melanura), Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarında amatör balıkçıların kovasını en çok süsleyen, acayip hareketli ve gümüş gibi parlayan bir balıktır. Genelde ufak sürüler halinde gezerler ve kıyıdaki sığ kayalıklara kadar sokulurlar. Hem kıyıdan olta atanların hem de tekneyle sırtı çekenlerin peşinde koştuğu bu neşeli tür, denizlerimizdeki ekosistemin de en önemli parçalarından biridir. Bu rehberimizde söz konusu balığının huyunu suyunu, nerelerde yatak yaptığını, ne yiyip neye vurduğunu ve bu uyanık balığı kandırmanın gizli av tekniklerini tek tek anlatacağız.

Melanur Balığı Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Bir melanur genelde 15 ila 20 santim boylarında olur ve gövdesi yanlardan basıktır. Suyun içinde gümüş rengiyle hemen parıldar ama onu asıl ayırt eden şey, kuyruğunun hemen başladığı yerdeki o kapkara benektir. Sosyal bir balıktır; tek gezmeyi pek sevmez, ufak sürüler kurup beraber yemlenirler. Bu sürü psikolojisi hem büyük balıklardan korunmalarını sağlar hem de yeme toplu saldırma iştahlarını artırır. bu çevik canlı o kadar kıvrak bir balıktır ki, dalgalı ve köpüklü sularda bile çok hızlı manevra yapabilir. Yavru obladalar genelde dalgasız sığ liman içlerinde saklanırken, irileşen yetişkinler daha açık sulara ve derin meralara doğru açılır. Kıyı balıkçılığında heyecanı en yüksek, kalamayı en güzel kalamet ettiren türlerden biridir.

Melanur Fiziksel Özellikleri

Melanurun gövde yapısı ince ve yassı olduğu için suyun içinde ani fişeklemeler yapabilir. Yüzgeçleri narin görünür ama çok güçlüdür, balığa muazzam bir çeviklik katar. Vücudunda arkaya doğru uzanan hafif sarı çizgileri vardır. Işık vurdukça bu renkler öyle bir yansır ki, avcı balıklardan bu sayede gizlenir.

Yapı olarak Sparidae, yani Karagöz familyasının bir üyesidir. Bu yüzden tıpkı Karagöz (Diplodus vulgaris) gibi sert ve dayanıklı bir hayvandır. Deniz suyundaki sıcaklık değişimlerine ya da tuzluluk oranına kolayca ayak uydurur. En büyük savunması, tehlike anında sürünün birden dağılıp hızla kaçmasıdır. Ayrıca yakalandığı meralara göre renk tonları hafifçe koyulaşabilir veya açılabilir.

Melanur Balığı Nerelerde Bulunur?

Melanur tam bir Akdeniz ve Ege balığıdır. Kıyı şeridinde sığ ve orta derinlikteki yerleri kendine mesken tutar. Özellikle altı kayalık, taşlık olan meraları, yosunlu bölgeleri ve eriştelik (deniz çayırı) alanları çok sever. Suyun temiz, berrak ve bol oksijenli olduğu yerlerde popülasyonu çok daha yoğundur.
Liman içlerinde, taş dolgulu mendireklerde ve sakin koy çevrelerinde bu çevik canlıların sürülerine çok sık rastlarsınız. Ancak kirli suları ve aşırı gürültülü insan faaliyetlerini hiç sevmez, buraları hemen terk eder. Mevsimsel olarak çok uzak mesafelere göç etmez ama kışın su soğuyunca biraz daha derinlere çekilir, yazın ise kıyıya iyice sokulur. Benzer meralarda olta atacaksanız, sitemizdeki Sargoz Balığı Nerede Yaşar, Nasıl Avlanır rehberimize de kesinlikle göz atmalısınız.

Melanur Yaşam Alanları

Bu balık günün büyük bölümünü kıyıdaki kayaların yarıklarında, taş aralarında yiyecek arayarak geçirir. Sürü halinde gezdikleri için bir meralarda melanur bulduysanız, arkasının geleceğinden emin olabilirsiniz. Yavrular kendilerini korumak için diz boyu sularda gezinirken, kiloluk diyeceğimiz iri balıklar açıklardaki büyük taşların üstünde yatak yapar. Genelde kefal çeşitleri ve diğer küçük kabuklularla aynı meraları paylaşırlar ve buradaki besin zincirinin tam merkezinde yer alırlar.

Melanur Beslenme Şekli

Melanur boğazına oldukça düşkündür; hem ot yer hem et. Diyetinde küçük teke (karides), deniz böcekleri, planktonlar, kurtlar ve küçük balık yavruları eksik olmaz. Günün ilk ışıklarında ve güneş batarken (alaşafakta) beslenme iştahları tavan yapar. Yavruyken daha çok küçük kurtçuklar ve planktonla beslenen bu balık, büyüdükçe dişine göre kabukluları ve balıkları avlamaya başlar. Yem konusundaki bu esnekliği, onun her türlü kıyı merasında hayatta kalmasını sağlar.

Melanur Üreme Dönemi

Melanurun üreme zamanı baharın gelişiyle başlar, yaz ortasına kadar sürer. Genelde Nisan ve Temmuz ayları arasında kıyıya yakın sığlıklarda yumurtlarlar. Yumurtadan çıkan yavrular gözle seçilemeyecek kadar küçükken hemen yosunlu sığlıklara kaçar ve buralarda büyürler. Üreme zamanında balıkların sürü olma dürtüsü iyice artar; dişi ve erkekler büyük gruplar oluşturur. Sürünün sağlığı ve popülasyonun devamı için bu dönemde aşırı avcılıktan kaçınmak çok önemlidir.

Melanur Nasıl Avlanır?

En Etkili Olta Takımı ve Yemler Geldik işin en heyecanlı kısmına. Melanur avlayacaksanız bilmeniz gereken ilk kural: Bu balık aşırı şüpheci ve gözü çok keskin bir hayvandır. Suda en ufak bir olumsuzluk sezerse yeme asla dokunmaz. Bu yüzden kalın misinalarla bu canlıyı avlayamazsınız. Takım yaparken köstekte mutlaka 0.12 – 0.16 mm arası flüorokarbon (görünmez) misina kullanmalısınız. Standart misinalar güneş ışığında parlar ve balığı ürkütür. Tıpkı Karagöz Nasıl Avlanır yazımızda anlattığımız o ince ve gizli takımlar, bu balığın avında da işin anahtarıdır.

En İyi Melanur Yemleri

Her ne kadar obur olsa da iğnede iştah açıcı ve doğal durmayan yemleri yemez. Kovayı dolduracak en garantili yemler şunlardır:

• Ekmek İçi: Özellikle su üstü şamandıralı veya kıstırmalı avların bir numaralı yemidir.
• Taze Karides: Kabuğu soyulmuş, küçük parçalara bölünmüş teke içi.
• Tavuk Göğsü: Biraz tuzlayıp sertleştirdiğiniz tavuk eti iğneden kolay düşmez.
• Sardalya ve Kupa Eti: Fileto çıkarılıp ufak doğranmış taze beyaz etler.

Kıyıdan ve Tekneden Av Teknikleri

Mendireklerde, liman ağızlarında ve kayalık burunlarda gün batımından sonra veya sabaha karşı olta sallamak en doğrusudur. Avlanacağınız meraya gitmeden önce yanınıza eski ekmekleri alın. Ekmekleri deniz suyuyla ezip, içine biraz ezilmiş sardalya koyarak mazmuz (yemleme) yapın. Bu bulamacı suya attığınızda melanur sürüleri meraya delirmiş gibi toplanacaktır.

Eğer tekneden sürütme (sırtı) yapacaksanız, arkadan 3-5 santimlik küçük parlak sahte balıklar (rapala) veya beyaz-kırmızı tüylü iğneler çekebilirsiniz. Tekne hızını çok düşük tutmalısınız (yaklaşık 1.5 – 2 mil). Sahte yem suda çok hızlı giderse bu uyanık tür arkasından takip eder ama hamle yapmaz; yemin olabildiğince doğal ve yaralı gibi yüzmesi gerekir. Şamandıralı kıyı takımında ise oltayı akıntıya bırakıp ara sıra hafifçe kendinize doğru çekerek yeme canlı süsü vermek avın kaderini değiştirir.

Melanur Balığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular